1959’a kadar ‘Toplumcu Gerçekçilik’i savunuyordum. Şiirlerim de o tanım içine girer. Fakat ondan sonra sezgilerimle, sürrealist akımın devrimci bir akım olduğunu kavradım. Uzak çağrışım, dolaylı anlatım, imgeleme yaslanan bir şiir anlayışına vardım. O dönemde bu konu ile ilgili kuramsal bir kitap dilimize çevrilmemişti. Yalnızca bazı kitaplarda Marx’tan Engels’ten kısa örnek sözler vardı. Örneğin Engels şiirde toplumsal mesajın bir elmanın kokusu gibi olması gerektiğini söylemiştir. Marx, Sheakespeare’i ezbere bildiği gibi Latin şairlerini de çok iyi tanırdı. Marx biçime çok önem verirdi; bir şiir için günlerce uğraşırdı.
Toplumcu gerçekçilikte halk için yazmak diye bir şey var; halk için yazmak, halkın anlayacağı şekilde yazmak diye bir düşünce. Oysa halk için yazmak halkın anlayacağı biçimde yazmak değildir. Yanlış anımsamıyorsam Brecht: “Halk için de savaşan entelektüeller için de yazmak, halk için yazmaktır.” demiştir. Bu şekilde yazılmayan şiirler için kapalı şiir diyorlar. Hâlbuki Ritsos, Neruda bizim ülkemizdeki toplumcular gibi mi yazıyor?
Şimdi tekrar söylemem gerekirse; ben toplumcuyum, gerçekçiyim; ama toplumcu gerçekçi değilim!
Kendi Şeçtikleri
Arif Damar/gitme kal
Kemal Özer/dalgayı haber veren yakamoz
Mehmet Taner/rüzgardı dinleyen
Eray Canberk/kuytu sularda zaman
Tahir Abacı/zamanın yüreğindeki gece
Güven Turan/serpintiler
Haydar Ergülen/yağmur cemi
Salih Bolat/yol ayrımı
Müslim Çelik/kızbes
Ayten Mutlu/ateşin köklerinde
Abdülkadir Budak/işaretler
Hüseyin Ferhad/beni de ezberine al
Sina Akyol/yetinmek sevindirir
Bu Dizinin Amacı
‘TOROSLU KİTAPLIĞI’ tarafından ‘kendi seçtikleri’ alt başlığıyla yayımlamaya başladığımız şiir kitapları dizimizi, Modern Türk Edebiyatını temsil ettiğini düşündüğüm şairlerin kendilerinin seçtikleri şiirlerinden oluşuyor. Diziyi oluştururken herhangi bir kuşak, yıl, yaş,... ayrımıyla hareket ederek çalışmaya sınırlama getirmek istemedik.
Seçme şiir kitapları denilince akla ilk önce tecimsel kaygılarla hazırlanan çalışmalar gelir. Yahut şiir kitaplarının raflarda yer alması, okura şiiri sevdirme, kitlelerin sevdiği şiirleri bir kitapla birlikte sunma,... gibi sebeplerle hazırlandığına tanık olmuşuzdur.
Türk Şiirine kendi sesini kabul ettirmiş bu şairlerimizin, poetik serüvenlerini gösteren bir çalışma olsun istedik. Şairlerimiz, şüphesiz bu seçimi yaparken okurunun ilgisini, bireysel tercihlerini de atlamamışlardır. Dizide kitapları yer alan/alacak olan şairlerin birçoğunun daha önceden yayımlanan kitaplarının bugün dolaşımda olmaması ve günümüz koşullarda basımının güçlüğü,... gibi durumlar da bizi böylesi bir çalışmayı hazırlamaya götürdü.
Dizideki kitapların son bölümünü şairle yeni yapılan bir söyleşi oluşturuyor. Bu söyleşilerin şairlere birer güzelleme yapmak adına hazırlanmadığını; okurun, şairin poetik serüvenini anlamasına yardımcı olmak, şairin şiir(in)e bakışını anlamak ve o şiirin içine girmek adına elde tutulacak şiirden bir pusula olduğunu söylemek isteriz. Ayrıca söyleşiyi yapanların hemen her birinin ‘genç’ şair olması da ‘genç’ şairin önceki kuşak şiiri sorgulaması olarak da görülmelidir.
Dizimizin Türk Şiirine yeni okurlar kazandıracağını ümit ediyoruz. İyi okumalar...
