Panel.
e-Kitap Yayıncılığı: e-Kitap Satış ve Dağıtımı, Fikri Hakların Korunması,
e-Kitap Formatları ve Güvenlik, e-Kitap Okuyucu Cihazları ve Başarı
Örnekleri
Konuşmacılar:
Dr. Rifat ÇÖLKESEN
Dr. Osman ALİEFENDİOĞLU
03 Ocak 2012 Salı, 14:00-18:30
Post-Edu Enstitüsü
Taksim, İstanbul
Özet:
e-Kitap, kitaba ait içeriğin çoğunlukla elektronik tabanlı olan sayısal
ortamlarda saklanması ve sayısal cihazlar üzerinden okunmasını ifade
etmektedir; kısaca elektronik kitabın kısaltmasıdır. Kâğıda basılı kitaplar
da kısaca k-Kitap olarak adlandırılabilir. E-Kitap uygulamasının, eğer var
olan problemleri çözülür ve okuyucuların k-Kitap ile kazandığı
alışkanlıkları dışlamaz ise, bir süre sonra k-Kitabın tamamlayıcı unsuru
olarak hak ettiği yeri alacağı öngörülebilir. Yani, e-Kitap ve k-Kitap uzun
bir süre içice geçmiş birbirini tamamlayıcı unsurlar olarak var olacaktır.
Daha ilerideki zamanlarda e-Kitabın mı, yoksa klasik alışılagelen
k-Kitapların mı baskın olacağı insanların sayısal cihazlarıyla olan
ilişkilerine ve e-Kitabın var olan sorunlarının ne derece çözüldüğüne ve
uygulandığına bağlı olacaktır.
E-Kitap uygulamasının hem teknik ve hem de sosyal açıdan birçok problemi
vardır. Her şeyden önce e-Kitap uygulaması genel anlamda e-Gazete
yayıncılığından farklı bir duruma ve işleve sahiptir. e-Gazete uygulamasında
gelir modeli reklama dayalıdır ve içeriğin olabildiğinde çok okuyucu
tarafından okunması ve alınan reklamların daha çok görülmesine dayanır. Bu
nedenle içeriğin korunması ve kopyalanması gibi problemleri yoktur; yani
sayısal hak yönetimi DRM (Digital Rights Manegement) uygulaması
gerekmemektedir. Hâlbuki e-Kitap uygulamasında gelir modeli doğrudan kitaba
ait içeriğin kullandırılması ve okunmasından elde edilecektir. Böyle olunca
e-Kitaba ait içerik korunmalı, verilen haklar ölçüsünde kullandırılmalı ve
saklanmalıdır; kısacası sayısal hak yönetimi sağlanmalıdır. Bunun dışında
e-Kitapların sayısal veri yapısı, sayfa tasarımı, okuyucu donanımı veya
yazılımın kullanıcı dostu olması gibi birçok konu e-Kitap üzerine yapılan
araştırmaların ana konusunu içermektedir.
e-Kitap Çözümleri ve Uygulamaları Konferansı
e-Kitap konferansınımız bayram 2. günü olmasına rağmen büyük bir katılımla gerçekleşmiştir. Katılımcılar, konferansın yaz tatili arkasından böylesi bayram tatiline denk gelmesinin katılımın artmasına yol açtığını belirtmişlerdir.Yaklaşık 250 kişinin katıldığı konferansta 33 bildiri sunulmuş ve başarı öyküleri ele alınmıştır. Katılımcıların (yaklaşık) 160 tanesi bilgisayar, 65 tanesi akademisyen ve 25 tanesi yayınevi temsilcileri olmuştur.
Konferans sonrası e-Kitap uygulamaları ve standartlaşma üzerine yoğun çalışmalar yapıldığı ortaya çıkmıktır. e-Kitap üzerine yapılan çalışmaların daha çok bilgisayar firmaları veya akademisyenler tarafından yapıldığı ortaya çıkmıştır. e-Kitap üzerine yapılan çalışmalarda yayınevleri bir elin iki parmağını geçmeyecek düzeydedir. Yayınevleri e-Kitapla ya ilgilenmemektedir ya da ilgili çok yüzeysel kalmaktadır. Ancak birkaç yayınevinin e-Kitap üzerine ciddi çalışmaları olduğu gözlenmiştir.
Davetli konuşmacılarımız Dr. Rifat ÇÖLKESEN e-Kitap uygulamasında var olan teknik gelişmeleri özetlemiş ve bundan sonraki gelişmelerin neler olabileceğini özetlemiştir; Türkiye'de kimin e-Kitap konusunda başarı olabileceğini vurgulamıştır. Dr. Cengiz UĞURKAYA ise ülkemizdeki e-Kitap çalışmalarını özetlemiştir; bu konuda yayınevlerinin çok cılız çalışmaları olduğu, baş aktör olması gerektiği bir alanda küçük aktörler olduğunu vurguladı; bunun sebebini de küçük küçük çok yayınevi olduğunu ve telif sözleşmelerinin zayıf olmasına bağladı. Ülkemizin değişik alanlarda odaklanmış, büyük yayınevlerine ihtiyaç duyduğunu açıkladı.
----------------------------------------------------
10 Eylül 2010, İstanbul
Post-Edu Enstitüsü, Döne Hatun Araştırma ve Uygulama Merkezi Konferans Salonu, Taksim, İstanbul
e-Kitap Bileşenleri
e-Kitap Formatları
e-Kitap üzerine Geliştirilmiş Sistemler
e-Kitap aktörleri
e-Kitap Güvenlik Mekanizması ve DRM
e-Kitap Okuyucu Cihazları (e-Book Readers)
Komple e-Kitap Sistem Mimarisi
Dünya'da Başarılı e-Kitap Uygulamaları ve Analizi
e-Kitap, elektronik yayıncılığın bir uygulması olmasına karşın gazete ve dergi yayıncılığından farklıdır. Bu farklılık hem gelir modeli hem de bilginin sunulması yönündedir. Örneğin e-dergi veya e-gazete (İnternet gazeteciliği) uygulamasında gelir modeli alınan reklamlar üzerine kurulmuştur. Bu nedenle e-dergi veya e-gazete içeriğinin olabildiğince çok kişi tarafından görülmesi ve onun yanında reklamından görüleceği düşünülür. Dolayısıyla böylesi uygulamalarda içeriğin korunması ve kopyalanması önemli değildir. Halbuki e-Kitap uygulamasında gelir modeli kitabın içeriğinden elde edilecektir. Bu nedenle e-Kitap uygulamasında içeriğin korunması, verilen haklar ölçüsünde kullanılması, ödünç verilmesi, yazıcıdan çıkış alınması gibi özellikler vardır.
Önemli Tarihler:
Makale gönderme: 31 Temmuz 2010
Makale değerlendirme: 20 Ağustos 2010
Davetli konuşmacı:
Dr. Rifat ÇÖLKESEN (Beykent Üniversitesi, Bilgisayar Mühendisliği Bölümü)
Enterprise e-Book Solution: Systems Architecture, Components and Applications (e-Kitap için Komple Çözüm: Sistem Mimarisi, Bileşenleri ve Uygulamaları)
www.tdk.com.tr elektronik bandrol (www.ebandrol.net) sistemi üyesidir.