Bu kitap 1974 yılından beri Orta Doğu Teknik Üniversitesinde vermiş olduğum "MekanizmaTekniği" ders notlarının zaman içinde gelişmesi sonucunda ortaya çıkmıştır. ODTÜ'de eğitimin İngilizce olması nedeni ile 1979, 1985 ve 1999 yıllarındâ kitap İngilizce olarak basılmıştır ve halen ders kitabı olarak kullanılmaktadır. Kitapta her basım sırasında gelişen teknolojilere göre önemli değişiklikler yapılmıştır. Gerekli görülen birçok değişiklikler ve ekler yapılarak bu kitap Türkçe olarak yeniden yazılmıştır. İngilizce yazılmış olan kitabın tercümesi değildir. Amaç Üniversitemiz dışında okuyan ve sanayiide çalışan meslektaşlarımıza kendi açımdan mekanizma tekniği konusunda bilgi vermek ve bu alanda Türkçe literatüre ufak bir katkıda bulunmaktır.

Son yıllarda tek kalıcı şeyin değişim olduğu açıkca görülmektedir. Bilgiye erişimde ve hesaplama yöntemlerinde dijital teknoloji ile gelen önemli değişiklikler hem eğitimde ve hem de mühendislik çalışmalarında büyük değişimler getirmiştir. Ana bilgisayarların yerine kişisel bilgisayarların kullanilması ve bu bilgisayarlarda çeşitli paket programların geliştirilmesi ile, mühendisler eskiden olduğu gibi FORTRAN lisanı kullanıp uzun programlar yazmaya ve sonuç olarak elde ettiği bir yığın rakamın ne anlama geldiğini irdeleyerek zaman kaybetmektense, her türlü grafik özellikleri olan paket programları kullanarak sonuçları anında irdeleyebilir bir ortamda çalışır olmuşlardır. Bütün bu gelişmeler mühendislik mesleğini daha ilginç hale getirmiştir. Bu teknoloji ile zor ve zaman alıcı hesapJama)ardan kurtuldu isek de teme( kavramlan bilmek. her hangi bir sistemin geometrisini taın ve doğru bir şekilde modellemek bu sanal bilgisayar ortammda çok daha önemli olmaktadır.

Makina mühendisliği nümerik kontrollü takım tezgahları, robotlar, programlanabilir makinalarla önemli değişikliklere uğradı ise de Newton kanunları hala makinalarda hareket ve kuvvetleri izlememiz için gerekli ve yeterli temel kural olarak ortada durmakta, uzun süre değismeyeceği görülmektedir. Makinalarda hareketin geometrisini ele alan mekanizma bilimi (tekniği veya sanatı da diyebiliriz), grafik ve analitik yöntemlerle ondokuzuncu asırda geliştirilmiş, 1950'lerde ise çağdaş mekanizma tekniği diyeceğimiz evrede analitik ve sayısal yöntemlerin geliştirilmesi ile bugünkü halini almıştır. Tasarlanacak ürünler ve tasarım kriterleri değişti ise de mekanizma tekniği tasarımda önemini aynen korumaktadır.

Mühendisin esas görevi problem çözmek, üretken olmaktır. Bu açıdan bakıldığında mekanizma tekniği kanımca makina mühendisleri için sadece mekanizmalarla ilgili değildir. Bu güne kadar mekanizma dışında elde ettiğim tecrübelere dayanarak, herhangi bir sistemin geometrisini modelleyebilme ve bu modeli hayalde canlandırabilme, çözüm için ise algoritmik düşünerek bir yöntem geliştirme, insanı sonuca götüren temel yaklaşım olduğuna inanmaktavım. Bıı nedenle bir öğrenci mekanizma tekniğinde hareketin enerjisini anlayabilir, hayalinde canlandırabilir hale gelir ise ve bir dizi işlemlerden oluşan problem çözümünü yapabilir ise, mekanizma tekniği dışında problemler için de çok önemli beceriler kazanmıştır.

Birinci bölümde amaç okuyucuyu günlük uygulamalarda gördüğümüz mekanizmalarla tanıştırmaktır. Her zaman görülen ancak dikkat etmediğimız yüzlerce mekanizmanın temel topolojik özellikleri anlatılmaya, uzay, mafsai ve serbestlik derecesi kavramlan açıklanmaya çalışılmıştır. Okuyucuya her türlü mekanizmayı tanıtabilmek için kitabın sadece bu bölümünde uzaysal mekanizmalar da gösterilmiştir. Bu kitap mekanizma tekniği için bir başlangıç kitabı olarak düşünüldüğünden, diğer bölümlerde uzaysal mekanizmalar kapsam dışı bırakılmıştır.

İkinci bölüm kitabın en uzun ve kapsamlı bölümü olan kinematik analizi içermektedir. Düzlemsel mekanizmalarda hareket, hız ve ivme analizi açıklanmıştır. Temel olarak mekanizmada devre kavramı kullanılmıştır Çözüm için ise pergel cetvel ile klasik çözüm kullanıldığı gibi, hesap makinası ile, hazır paket programlar ile ve kullanıcının kendi yazabileceği programlar ile sayısal çözümler gösterilmiştir. Örneklerde AutoCADO. EXCEL ® MathCADO ve VisuaIBASICO paket programları kullanılmış, ADAMS®, WorkingModel® gibi özellikle makinaların kinematik ve dinamik analizi için hazırlanmış paket programları kullanan örnekler kitapta yer almamıştır. Mekanizma tekniğine adım atılırken bu özel programların kullanımı kanımca sakıncalıdır. Bildiğim kadarı ile, mekanizma tekniği problemlerinin çözümünde EXCEL O paket programının kullanımı ilk defa bir kitapta yer almaktadır. Genellikle tüm kişisel bilgisayarlarda mevcut olan EXCELO paket programı kanımca günümüzde her mühendisin çok iyi bilmesi gereken bir programdır. Her türlü mühendislik hesaplamaların kolayca yapılabildiği, tekrar tekrar yapılacak işler için çabayı en aza indiren bir ortam yaratmaktadır. Bu kitapta anlatılanların bu paket programın tüm özelliklerini anlatmayı amaçlamadığı açıktır.

Üçüncü bölümde lineer mekanik sistemler, dişli zincirleri anlatıl­maktadır. Düz ve planet dişli sistemleri kinematik açıdan açıklanmıştır. Ülkemizde dişli konusu makina elemanları derslerinde oldukça detaylı kapsandığından dolayı, dişli profili ve dişli teorisi kapsam dışı bırakılmıştır.

Dördüncü bölümde uygulamada en fazla karşılaşılan basit mekaniz­malar ele alınmıştır. Dört-çubuk, krank-biyel ve kol-kızak mekanizmalarının genel özellikleri açıklanmış ve bu mekanizmalarla ilgili tasarım problemleri analitik yöntemler kullanılarak gösterilmiştir. Dört-çubuk mekanizması tipleri, biyel eğrisi ve özellikleri, dört-çubuk mekanizması eşlenikleri anlatılmıştır. Biyel noktasının yaklaşık doğrusal hareket yapması için krank-biyel ve kol­kızak mekanizmasının tasarımı gösterilmiştir.

Beşinci bölümde kam mekanizmaları ele alınmış, tipleri, hareket diyagramları ve bu hareket diyagramlarını gerçekleştirmek için kam profılinin çıkarılışı geometrik ve analitik olarak anlatılmıştır.

Her bölüm sonunda konu ile ilgili gerekli sayıda problem verilmiştir. Bu problemlerden bazıları konunun uygulaması olduğu gibi, bazıları ise sonunun okuyucu tarafından irdelenmesi içindir. Kitapta oldukça fazla sayıda örnek yer almaktadır. Örneklerin gerçek uygulamalardan olmasına özen gösterilmiştir.

Mekanizmalarda kuvvet analizi, titreşim gibi dinamik konuları ile mekanizmaların sentezi konuları kapsam dışı tutulmuştur. Önümüzdeki yıllarda kısmen bu kitabın devamı olacak olan "Makina Dinamiği" ve Mekanizmaların Tasarımı" konularında kitapları yazmayı ümit etmekteyim.

Ürün İadesi veya Değiştirme Süreci

Siz sayın okuyucularımız, aşağıdaki koşullar altında her zaman iade edebilir veya değiştirme yapabilirsiniz:

Türkiye'nin İnternet kitapçısı TDK; satın aldığınız e-Kitap ve e-Makale hariç diğer tüm fiziksel basılı ürünleri kargo teslim tarihinden itibaren 5 gün içerisinde iade edebilirsiniz. İade tarihi olarak ürünün tarafımıza ulaştığı tarih değil, sizlerin ürünü iade için kargoya verdiğiniz tarih kabul edilir. e-Kitap ve e-Makale gibi sayısal ürünlerin ve açıldığında yeniden orjinali gibi paketlenemeyen bilimsel oyuncakların iadesi kabul edilmemektedir.

İade halinde ürün veya ürünlerin tahrip edilmemiş, kullanılmamış veya orijinal durumunun bozulmamış olması gerekir.

Ambalaj malzemesi eksik veya tahrip olmuş, kullanılmış ürünlerin iadesi kabul edilmemektedir.

İade edilecek ürün veya ürünler ile ilgili faturanın aslı da gönderilmelidir; aksi durumda iade kabul edilmez. İadesi yapılacak ürünlerde iade-gönderme kargo ücreti alıcıya aittir.

Değiştirme işleminde ise iade-gönderme kargo ücreti alıcıya, tekrar gönderme ücreti İnternet kitapçısı TDK'ya aittir.

İade edilen ürün, kargo'da bozulmayacak şekilde yeniden paketlenmelidir; ambalajında bozulma veya ürünün tekrar satılmasını engelleyecek durumlarda iade işlemi uygulanmaz.Ürün iadesi süreci belirtilen koşullar altında başarılı olmuş ise iade bedeli 3 işgünü içerisinde tahsilat yönteminin benzeriyle geri ödenir.

İade etme sürecinde önemli unsurlar:

1) İade etmeyi düşündüğünüz ürünü, aslına benzer şekilde ambalajlayınız.

2) Satın alma sürecinde size verilen fatura ile birlikte geri gönderiniz. İade sürecinde gönderme kargo ücreti alıcıya aittir.

3) İade edilen ürünlerle ilgili geri ödeme üç (3) işgünü içerisinde yapılır; farklı bankalardan dolayı (EFT süresi) bu süre biriki gün uzayabilir.

Değiştirme sürecinde önemli unsurlar:

1) Değiştirmeyi düşündüğünüz ürünü, aslına benzer şekilde ambalajlayınız.

2) Aldığınız ürünü hangi ürünle değiştireceksiniz, o ürünü de normal satıl alma prosedürü ile alınız ve ödeme şeklini "havale" olarak seçiniz. Aldığınız ürünü değiştirmek için gönderirken yeni ürünün sipariş kodunu da yazınız.

3) Değiştirilecek ürünü, yeni ürün bilgisini ve ilk satın alma faturasını birlikte gönderiniz. Değiştirilecek ürünün TDK'ya gönderilmesi kargo ücreti okuyucuya, yeni ürünün okuyucuya gönderilmesi kargo ücreti TDK'ya aittir.

4) Değiştirme sürecinde oluşacak fark okuyucuya yapılacaksa hesabına iade edilir. Oluşan fark TDK içinse okuyucu farkı ödeme şekillerinden birisi ile gerçekleştirir.