50
Sepetinizde 50 ürün bulunmaktadır.
Dr. İbrahim Halil Sugözü’nün çalışması kamu borçları konusunda çok aydınlatıcı bilgiler içermektedir. Konunun teorik yönleri hakkında açıklayıcı bilgiler verildikten sonra Osmanlı Devleti’nin son dönemlerinden günümüze kadar olan sürede, dönemler itibarıyla izlenen bütçe politikaları ve kamu borçları, rakamsal bilgilerle ortaya konulmuş, oldukça yararlı bilimsel sentez ve analizler yapılmıştır. Çalışma bu haliyle Türkiye’nin yakın ekonomik, mali ve siyasal gelişmelerine de ışık tutacak niteliktedir.
Dr. Sugözü’nün çalışması, iç borçlar konusunda olduğu kadar Türkiye’nin dış borçları konusunda ve uluslararası finansman kuruluşları hakkında da aydınlatıcı bilgiler içermektedir. Bu kapsamda IMF ve Dünya Bankasının kredi politikaları ve Türkiye’nin bu kuruluşlarla olan ilişkileri açıklandıktan sonra bunların uyguladıkları kredi politikaları eleştirel bir yaklaşımla incelenmiştir. Sonuç olarak, Dr. İbrahim Halil Sugözü’nü hazırladığı bu çok yararlı çalışmadan dolayı kutluyor, ülkemizin ekonomik ve toplumsal sorunlarıyla ilgilenen tüm aydın ve bilim adamlarına kitabı okumalarını öneriyorum.
Prof. Dr. Halil Seyidoğlu (Ön Söz'den)
İÇİNDEKİLER
GİRİŞ 1
1. KISIM
DEVLET BORÇLANMASI
GİRİŞ 7
Birinci Bölüm
KAMU KESİMİ GENEL DENGESİ
A. KAMU KESİMİ GENEL DENGESİ 9
1. Konsolide Bütçe 10
2. Kamu İktisadi Teşebbüsleri 10
3. Mahalli İdareler 10
4. Döner Sermayeler 11
5. Sosyal Güvenlik Kuruluşları 11
6. Fonlar 11
B. BÜTÇE 13
C. KAMU KESİMİ BORÇLANMA GEREĞİ 15
D. KAMU AÇIKLARI 17
1. Kamu Açıklarının Sebepleri 18
2. Kamu Açıklarının Sonuçları 18
3. Kamu Açıklarının Finansmanı 19
a. Olağan Finansman 19
b. Olağanüstü Finansman 20
İkinci Bölüm
DEVLET BORÇLANMASININ NEDENLERİ VE TÜRLERİ
A. DEVLET BORÇLANMASI KAVRAMI 22
B. DEVLET BORÇLANMASININ NEDENLERİ 23
1. Mali Nedenler 26
2. Ekonomik Nedenler 27
3. Diğer Nedenler 29
C. DEVLET BORÇLANMASININ TÜRLERİ 30
1. Vadelerine Göre Borçlar 30
a. Kısa Vadeli (Dalgalı) Borçlar 30
b. Uzun Vadeli Borçlar 31
2. Zorunluluk Durumuna Göre Borçlar 32
a. İsteğe Bağlı Borçlar 32
b. Zorunlu (Cebri) Borçlar 32
3. Kaynaklarına Göre Borçlar 33
a. İç Borçlanma 33
a. Dış Borçlanma 34
Üçüncü Bölüm
DEVLET BORÇLANMASININ ETKİLERİ
A. DEVLET BORÇLANMASININ ETKİLERİ İLE İLGİLİ YAKLAŞIMLAR 38
1. Klasik-Ortodoks Yaklaşım 39
2. Yeni Klasik Yaklaşım 40
3. Ricardocu (Ricardian) Yaklaşım 41
4. Keynesyen Yaklaşım 42
5. Parasalcı Yaklaşım 43
B. DEVLET BORÇLANMASININ EKONOMİK ETKİLERİ 43
1. İç Borçlanmanın Ekonomik Etkileri 44
a. İç Borçlanmanın Büyüme ve Kalkınma Üzerindeki Etkisi 45
b. İç Borçlanmanın Fiyat İstikrarına Etkisi 47
c. İç Borçlanmanın Faiz Oranlarına Etkisi 47
d. İç Borçlanmanın Gelir Dağılımına Etkisi 50
2. Dış Borçlanmanın Ekonomik Etkileri 51
a. Dış Borçlanmanın Büyüme ve Kalkınma Üzerindeki Etkisi 51
b. Dış Borçlanmanın Fiyat İstikrarına Etkisi 53
c. Dış Borçlanmanın Ödemeler Dengesine Etkisi 55
d. Dış Borçlanmanın Gelir Dağılımına Etkisi 56
C. DEVLET BORÇLANMASININ SOSYAL ETKİLERİ 57
Dördüncü Bölüm
DEVLET BORÇLARININ YÖNETİMİ
A. BORÇ YÖNETİMİ KAVRAMI VE OLAĞAN BORÇ YÖNETİMİ 59
1. Borç Yönetiminin Amaçları, Hedefi ve Kapsamı 61
2. Borç Yönetiminin Amaçları ve Faktörleri 62
a. Borcun Miktarı 62
b. Borcun Yapısı 62
3. Borç Yönetiminin Para ve Maliye Politikaları ile İlişkisi 63
4. Hazine, Hazine Müsteşarlığı ve Borç Yönetimi 64
a. Hazine 64
b. Hazine Müsteşarlığının Tarihçesi 68
c. Hazine Müsteşarlığının Temel Görevleri 69
d. Hazine Müsteşarlığı ve Borç Yönetimi 70
e. Borç Yönetiminde Hazine-Merkez Bankası İlişkisi 72
f. Borç Yönetimi Ofisleri Uygulaması 73
5. Devlet Borçlanmasının Yasal Dayanağı 73
B. OLAĞANÜSTÜ BORÇ YÖNETİMİ 76
1. Tahkimler 77
a. Tahkim (Konsolidasyon) Kavramı 77
b. Tahkime Başvurulmasındaki Nedenler 77
c. Tahkim Türleri 78
i. İsteğe Bağlı Tahkim 78
ii. Zorunlu Tahkim 79
d. Tahkimin Etki ve Sonuçları 80
i. Tahkimin Alacaklılar Açısından Etki ve Sonuçları 80
ii. Tahkimin Ülke Ekonomisi ve Devlet Açısından Etki ve
Sonuçları 81
e. Tahkimin Başarılı Olma Koşulları 82
f. Türkiye’de Tahkim Uygulamaları 82
2. Konversiyon 88
a. Konversiyon Kavramı 88
b. Konversiyonun Başarılı Olma Koşulları 89
c. Konversiyonun Çeşitleri 89
i. Zorunlu ve İsteğe Bağlı Olması Yönünden Konversiyonlar 89
ii. Borç Sözleşmesinin Değiştirilmesi Şekilleri Yönünden Konversiyonlar 90
d. Konversiyonun Etkileri 91
Beşinci Bölüm
DEVLET BORÇLARININ AZALTILMASI VEYA SONA ERMESİ
A. BORCUN DİREKT AZALTILMASI VEYA SONA ERDİRİLMESİ 94
1. Bir Defada Ödeme 94
2. Kademeli Ödeme 95
3. Dr. Price Yöntemi ile Ödeme 95
4. Borcun Reddi (Repudiation) 96
5. Borçların Silinmesi 97
B. ÖDEMENİN KAYNAĞI VE ÖDEME ŞEKİLLERİ 98
1. Ödemenin Kaynağı 98
2. Ödeme Şekilleri 98
a. Bütçeye Ödenek Koyarak Ödeme 99
b. Bağımsız Ödeme Kuruluşları (Amortisman Sandıkları)
Aracılığıyla Ödeme 99
c. Devlet Yatırım Bankası ve Türk Eximbank 99
B. BORCUN DOLAYLI OLARAK AZALMASI 100
1. Fiyat Düzeylerindeki Artış Sonucu Borcun Azalması 100
2. Döviz Kurlarındaki Dalgalanma Sonucu Borcun Azalması 101
2. KISIM
TÜRKİYE’DE İÇ VE DIŞ BORÇLANMA
GİRİŞ 105
TÜRKİYE’DE İÇ BORÇLANMA SİSTEMİ
A. İÇ BORÇ KAYNAKLARI 108
1. Merkez Bankası 110
2. Bankalar 111
3. Özel Kişi ve Kuruluşlar 112
4. Sosyal Güvenlik Kuruluşları ile Sigorta Şirketleri 113
B. İÇ BORÇLANMA ARAÇLARI 114
1. Devlet Tahvilleri 114
2. Hazine Bonosu 115
3. Kısa Vadeli Avanslar 116
4. Konsolide Borçlar 117
5. Hazine Kefaletini Haiz Bonolar 117
6. Müteahhit Bonoları 118
7. Gelir Ortaklığı Senetleri (Gelire Endeksli Senetler) 118
8. Emanetler 119
C. İÇ BORÇLANMA YÖNTEMLERİ 119
1. Bütçe Finansmanında Kullanılan İç Borçlanma Senetleri 121
a. İhale Sistemiyle İhraç Edilen İç Borçlanma Senetleri 121
i. İskontolu Senetler 121
ii. Enflasyona Endeksli Senetler 121
b. Tap Sistemiyle İhraç Edilen İç Borçlanma Senetleri 122
c. Doğrudan Satış Yöntemiyle İhraç Edilen İç Borçlanma Senetleri 122
d. Halka Arz Yöntemiyle İhraç Edilen İç Borçlanma Senetleri 122
e. Hesaben Tahviller 123
2. Bütçe Finansmanı Dışında İhraç Edilen Özel Tertip Tahviller 123
a. İkraz Tahvilleri 123
b. Tahkim Tahvilleri 124
c. Kur Farkları Karşılığı İhraç Edilen Tahviller 124
d. Kısa Vadeli Avans Borcu Karşılığı İhraç Edilen Tahviller 125
e. Görev Zararları Karşılığı İhraç Edilen Tahviller 125
f. Faiz Ödemeleri Karşılığı İhraç Edilen Tahviller 125
D. İÇ BORÇLANMA SENETLERİNİN İKİNCİL PİYASASI 125
İÇ BORÇLANMANIN GELİŞİMİ
A. 1990 ÖNCESİ İÇ BORÇLANMANIN GELİŞİMİ 130
1. 1933 Öncesi Dönem İç Borçlanmanın Gelişimi 130
2. 1933-1959 Dönemi İç Borçlanmanın Gelişimi 131
3. 1960-1979 Dönemi İç Borçlanmanın Gelişimi 133
4. 1980-1989 Dönemi İç Borçlanmanın Gelişimi 134
B. 1990-1999 DÖNEMİ İÇ BORÇLANMANIN GELİŞİMİ 138
1. 1990–1999 Dönemi Ekonomik ve Siyasal Alandaki Gelişmeler 138
2. 1990–1993 Dönemi İç Borçlanmanın Gelişimi 143
3. 1994-1995 Dönemi İç Borçlanmanın Gelişimi 150
4. 1996-1999 Dönemi İç Borçlanmanın Gelişimi 158
C. 2000 SONRASI DÖNEMDE İÇ BORÇLANMANIN GELİŞİMİ 170
1. 2000-2009 Dönemi Ekonomik ve Siyasal Alandaki Gelişmeler 170
2. 2000-2001 Dönemi İç Borçlanmanın Gelişimi 172
3. 2002-2009 Dönemi İç Borçlanmanın Gelişimi 175
DIŞ BORÇLANMA
A. DIŞ BORÇLANMA KAVRAMI 187
B. DIŞ BORÇLANMANIN ÇEŞİTLERİ 189
1. Hazine’ye Göre Sınıflandırma 189
a. Vadelerine Göre Dış Borçlanma 189
b. Borçlulara Göre Dış Borçlanma 189
c. Alacaklılara Göre Dış Borçlanma 190
d. Döviz Cinsine Göre Dış Borçlanma 191
2. Kamu ve Özel Sektörün Borçlanmasına Göre Sınıflandırma 191
a. Kamu Sektörü Dış Borçlanması 192
b. TCMB Dış Borçlanması 192
c. Özel Sektör Dış Borçlanması 192
3. Bütçe Gerekçesine Göre Sınıflandırma 192
a. Devirli Krediler 192
b. Garantili Krediler 192
c. Dış Krediler 192
C. KALKINMA KREDİLERİ 193
1. Proje-Program Kredileri 193
2. Bağlı-Serbest Krediler 194
3. Satıcı (İhracat) Kredileri 195
4. Borç Ertelemeleri ve Röfinansman Kredileri 196
D. DIŞ YARDIMLAR 196
1. Teknik Yardımlar 196
2. Bağışlar 197
3. Savunma Yardımları 197
E. DIŞ BORÇLANMANIN KAYNAKLARI 198
1. Diğer Devletlerden Borçlanma 198
2. Uluslararası İktisadi Kuruluşlardan Borçlanma 198
3. Özel Borçlanmalar 199
GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERDE VE TÜRKİYE’DE DIŞ BORÇLANMANIN GELİŞİMİ VE BORÇ KRİZİ
A. GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERDE DIŞ BORÇLANMANIN
GELİŞİMİ 202
1. Gelişmekte Olan Ülkeler (GOÜ) Kavramı 202
2. GOÜ’lerde Dış Borçlanmanın Gelişimi 204
a. Birinci Dünya Savaşı Öncesi Dış Borçlanma 204
b. Birinci ve İkinci Dünya Savaşları Dönemi Dış Borçlanmanın Gelişimi 205
c. 1950-1970 Dönemi Dış Borçlanmanın Gelişimi 206
d. 1970’li Yıllar ve Petrol Krizleri Dönemi 206
e. 1980’li Yıllar ve Dünya Borç Krizi 208
f. 1990’lı Yıllar ve Asya Krizi 210
g. 2000 Sonrası Dönemde Dış Borçlanmanın Gelişimi 215
B. TÜRKİYE’DE DIŞ BORÇLANMANIN GELİŞİMİ 216
1. Osmanlı Devleti Dış Borçları ve Düyun-u Umumiye 217
2. Cumhuriyetin Kuruluşundan 1950’ye Dış Borçlar 223
a. Cumhuriyetin İlk Yıllarında Dış Borçlar 223
b. İkinci Dünya Savaşı Sonrasında Dış Borçlanmanın Gelişimi 224
3. 1950 ve Sonrası Dönemde Dış Borçlanma 225
a. 1950 -1979 Dönemi Dış Borçlanmanın Gelişimi 225
b. 1980-2001 Dönemi Dış Borçlanmanın Gelişimi 230
c. 2002 ve Sonrasında Dış Borçlanmanın Gelişimi 233
C. KÜRESEL FİNANSAL KRİZ BORÇ KRİZİ VE TÜRKİYE 241
1. Küresel Finansal Kriz ve Borç Krizi 242
a. Yunanistan Borç Krizi 242
b. Diğer AB Ülkelerinde Borç Krizi 244
2. Borç Krizi ve Türkiye 247
3. KISIM
IMF-DÜNYA BANKASI VE TÜRKİYE
GİRİŞ 253
IMF (USLARARASI PARA FONU-INTERNATIONAL
MONETARY FUND)
A. IMF’NİN DOĞUŞU VE BRETTON WOODS SİSTEMİ 256
1. IMF’nin Doğuş Nedenleri 256
2. Bretton-Woods Konferansı ve IMF’nin Kuruluşu 258
3. Bretton-Woods Sisteminin Yıkılışı 260
B. IMF’NİN AMAÇLARI 262
C. IMF’NİN ÖRGÜTSEL YAPISI 263
1. Guvernörler Kurulu (Governors’ Board) 265
2. Yürütme Kurulu (Executive Board) 265
3. Başkan ve Sekreterya 265
4. Komiteler ve Gruplar 266
5. Danışma Organları 267
D. IMF’NİN FONKSİYONLARI 267
1. IMF’nin Mali Yardım Fonksiyonu 267
a. Mali Kaynaklar 268
b. Genel Kaynaklar Hesabı (General Resources Account) 269
c. Özel Tahsisler Hesabı (Special Disbursement Account) 270
d. Özel Çekme Hakları (SDR) 270
2. IMF Kaynaklarının Kullanım Koşulları 272
3. IMF’nin Sağlamış Olduğu Kaynaklar 274
a. Genel İmkanlar 275
i. Kredi Dilimleri Politikası ve Stand By (SBA) 275
ii. Genişletilmiş Fon Kolaylığı (Extended Fund Facility) 277
iii. Genişletilmiş Kullanım Politikası (Enlarged Acces Policy) 277
iv. Esnek Kredi Hattı (Flexible Credit Line) 277
b. Özel İmkanlar 278
i. Telafi Edici Finansman Kolaylığı (Compensatory Financial Facility) 278
ii. Tampon Stok Finansman Kolaylığı (Bufer Stock Financing Facility) 279
iii. Ek Rezerv Kolaylığı (Suplemental Reserve Facility) 279
iv. Olağanüstü Durum Kredi Hattı (Contingent Credit Line) 279
c. Geçici İmkanlar 280
i. Sistem Değişim Kolaylığı (Sysemic Transformation Facility) 280
ii. Petrol Kolaylığı (Oil Facility) 280
iii. Acil Yardım (Emergency Assistance) 281
d. Az Gelişmiş Ülkeler İçin Uygulanan Kolaylıklar 281
i. Yapısal Uyum Kolaylığı (Structural Adjustment Facility) 281
ii. Yoksulluğu Azaltma ve Büyüme Kolaylığı
(Poverty Reduction and Growth Facility) 282
4. IMF’den Kullanılan Kaynakların Maliyeti 282
5. IMF Gözetimleri 283
a. Ülke Bazlı Gözetim (İki Yanlı Gözetim) 283
b. Global Gözetim (Çok Taraflı Gözetim) 284
c. Bölgesel Gözetim 284
TÜRKİYE IMF İLİŞKİLERİ
A. TÜRKİYE’NİN IMF’YE ÜYELİĞİ 285
1. Türkiye’nin IMF’ye Üyeliği ve Üyelik Statüsü 285
2. Türkiye’nin IMF’deki Kotası ve Oy Gücü 287
3. Türkiye’nin Kullandığı IMF Kaynakları ve Maliyeti 289
B. IMF İLE FİNANSAL ANLAŞMALAR VE İLİŞKİLERİN GELİŞİMİ 293
1. Türkiye’nin IMF ile Finansal Anlaşmaları 293
3. Türkiye’nin IMF ile İlişkilerinin Gelişimi 295
a. 1946-1979 Dönemi 295
b. 1980-1999 Dönemi 297
c. 2000 ve Sonrası İlişkiler 299
DÜNYA BANKASI (WORLD BANK)
A. DÜNYA BANKASI’NIN KURULUŞU 305
1. Bretton Woods ve Dünya Bankası’nın Kuruluşu 306
2. Dünya Bankası 306
B. DÜNYA BANKASI KURULUŞLARI 307
1. Uluslararası İmar ve Kalkınma Bankası (IBRD) 308
a. IBRD’nin Kuruluşu ve Üyeleri 308
b. IBRD’nin Amaçları 309
c. IBRD’nin Yapısı 310
i. Guvernörler Kurulu 310
ii. Yönetim Kurulu 311
iii. Başkan 311
d. IBRD’nin Mali Kaynakları 312
e. IBRD Kredileri 313
2. Uluslararası Kalkınma Birliği (IDA) 315
a. IDA’nın Kuruluşu ve Üyeleri 315
b. IDA’nın Amaçları 316
c. IDA’nın Yapısı 316
d. IDA’nın Mali Kaynakları 317
e. IDA Kredileri 318
3. Uluslararası Finansman Kurumu (IFC) 320
a. IFC’nin Kuruluşu ve Üyeleri 320
b. IFC’nin Amaçları 320
c. IFC’nin Yapısı 321
d. IFC’nin Mali Kaynakları 322
e. IFC’nin Finansal Faaliyetleri 322
4. Çok Taraflı Yatırım Garanti Ajansı (MIGA) 323
a. MIGA’nın Kuruluşu ve Üyeleri ve Sermayesi 323
b. MIGA’nın Amaçları 324
c. MIGA’nın Yapısı 324
d. MIGA’nın Faaliyetleri 325
5. Uluslararası Yatırım Uyuşmazlıklarını Çözümleme
Merkezi (ICSID) 326
TÜRKİYE DÜNYA BANKASI İLİŞKİLERİ
A. TÜRKİYE DÜNYA BANKASI İLİŞKİLERİ 327
1. 1950 Öncesi İlişkiler 328
2. 1950-1999 Dönemi İlişkiler 328
3. 2000 ve Sonrası İlişkiler 330
IMF-DÜNYA BANKASI İLİŞKİLERİ
A. IMF-DÜNYA BANKASI KARŞILAŞTIRMASI 337
1. IMF’nin Görevi 337
2. Dünya Bankası’nın Görevi 338
3. İşbirliği Çerçevesi 338
4. Yüksek Düzeyde Koordinasyon 338
5. Personel İşbirliği 339
6. Destek Reformları 339
7. Borç Yüklerini Azaltma 339
8. Yoksulluğu Azaltma 340
9. MDG’lerde İlerlemeyi İzleme 340
10. Mali İstikrarı Değerlendirme 340
B. IMF-DÜNYA BANKASI İŞBİRLİĞİ 340
C. IMF VE DÜNYA BANKASI’NA YÖNELTİLEN ELEŞTİRİLER 343
KAYNAKLAR 351
Bu Ürünü Nasıl Buldunuz ?
Ürün İadesi veya Değiştirme Süreci
Siz sayın okuyucularımız, aşağıdaki koşullar altında her zaman iade edebilir veya değiştirme yapabilirsiniz:
Türkiye'nin İnternet kitapçısı TDK; satın aldığınız e-Kitap ve e-Makale hariç diğer tüm fiziksel basılı ürünleri kargo teslim tarihinden itibaren 5 gün içerisinde iade edebilirsiniz. İade tarihi olarak ürünün tarafımıza ulaştığı tarih değil, sizlerin ürünü iade için kargoya verdiğiniz tarih kabul edilir. e-Kitap ve e-Makale gibi sayısal ürünlerin ve açıldığında yeniden orjinali gibi paketlenemeyen bilimsel oyuncakların iadesi kabul edilmemektedir.
İade halinde ürün veya ürünlerin tahrip edilmemiş, kullanılmamış veya orijinal durumunun bozulmamış olması gerekir.
Ambalaj malzemesi eksik veya tahrip olmuş, kullanılmış ürünlerin iadesi kabul edilmemektedir.
İade edilecek ürün veya ürünler ile ilgili faturanın aslı da gönderilmelidir; aksi durumda iade kabul edilmez. İadesi yapılacak ürünlerde iade-gönderme kargo ücreti alıcıya aittir.
Değiştirme işleminde ise iade-gönderme kargo ücreti alıcıya, tekrar gönderme ücreti İnternet kitapçısı TDK'ya aittir.
İade edilen ürün, kargo'da bozulmayacak şekilde yeniden paketlenmelidir; ambalajında bozulma veya ürünün tekrar satılmasını engelleyecek durumlarda iade işlemi uygulanmaz.Ürün iadesi süreci belirtilen koşullar altında başarılı olmuş ise iade bedeli 3 işgünü içerisinde tahsilat yönteminin benzeriyle geri ödenir.
İade etme sürecinde önemli unsurlar:
1) İade etmeyi düşündüğünüz ürünü, aslına benzer şekilde ambalajlayınız.
2) Satın alma sürecinde size verilen fatura ile birlikte geri gönderiniz. İade sürecinde gönderme kargo ücreti alıcıya aittir.
3) İade edilen ürünlerle ilgili geri ödeme üç (3) işgünü içerisinde yapılır; farklı bankalardan dolayı (EFT süresi) bu süre biriki gün uzayabilir.
Değiştirme sürecinde önemli unsurlar:
1) Değiştirmeyi düşündüğünüz ürünü, aslına benzer şekilde ambalajlayınız.
2) Aldığınız ürünü hangi ürünle değiştireceksiniz, o ürünü de normal satıl alma prosedürü ile alınız ve ödeme şeklini "havale" olarak seçiniz. Aldığınız ürünü değiştirmek için gönderirken yeni ürünün sipariş kodunu da yazınız.
3) Değiştirilecek ürünü, yeni ürün bilgisini ve ilk satın alma faturasını birlikte gönderiniz. Değiştirilecek ürünün TDK'ya gönderilmesi kargo ücreti okuyucuya, yeni ürünün okuyucuya gönderilmesi kargo ücreti TDK'ya aittir.
4) Değiştirme sürecinde oluşacak fark okuyucuya yapılacaksa hesabına iade edilir. Oluşan fark TDK içinse okuyucu farkı ödeme şekillerinden birisi ile gerçekleştirir.
