Bilinen ilaçların veya ilaç kombinasyonlarının ulusal ilaç otoritelerince onaylanmamış biçimlerde ve farklı hastalıkların tedavisinde kullanılması günümüzde oldukça yaygındır (Drug repurposing, repositioning, reprofiling, re-tasking). Özellikle başka hastalıkların tedavisinde kullanılan ve patent koruması bittiği için daha kolay üretilip pazarlanabilen ilaçların kanserle mücadelede etkili olup olmadığının araştırma konusu yapıldığı yaygın şekilde görülmektedir. Daha önceden tıbbi etkisi bilinen ilaçların potansiyel yeni tıbbi kullanımlarının bulunması ve ilaç şirketlerinin bu alana yaptıkları yatırımlar, "ikinci tıbbi kullanım patenti" olarak adlandırılan ve yalnızca yeni tedavi edici etkinin korunması amacıyla sınırlı şekilde patent sahibine inhisari yetkiler sağlayan bir patent türünü ortaya çıkarmıştır.

İstemin yazım türüne göre amaçla sınırlı ürün patenti veya amaçla sınırlı usul patenti şeklinde koruma sağlayan ikinci tıbbi kullanım patentlerinin patent verilebilirlik şartlarını taşıyıp taşımadığı önemli tartışmalar yaratmış, bu patentlerin hükümsüzlüğüne ilişkin dava açılan ülkelerdeki yargı kararları birbirinden ayrılmış, tecavüz davalarında koruma kapsamının belirlenmesi ve jenerik ilaç şirketleri ile sağlık sektöründeki kişilerin sorumlulukları açısından görüş ayrılıkları oluşmuştur. Bilinen ilaçların farklı bir etki dolayısıyla yeniden patentlenmesi, jenerik ilaç endüstrisi üzerinde olumsuz sonuçlar doğurmakta ve ülkelerin sosyal güvenlik sistemlerinin harcamalarını da artırmaktadır. Sınai Mülkiyet Kanunu'nda patent verilebilirliğine ilişkin açık hüküm bulunmayan ikinci tıbbi kullanım istemleri, Türkiye'nin Avrupa Patent Antlaşması'na taraf olması sebebiyle ülkemizde de uygulaması bulunan ve tartışmalar yaratan bir meseledir.

Çalışmada; ilaç patenti türleri olarak birinci tıbbi kullanım ve ikinci tıbbi kullanım kavramları, patent verilebilirlik şartları açısından değerlendirilmekte ve konuya ilişkin tartışmaların yanında Avrupa Patent Ofisi kararları ile bazı üye ülkelerin geliştirdikleri içtihatlara değinilmektedir. İkinci tıbbi kullanıma tecavüz teşkil eden durumların ele alınmasının yanında, olası bir tecavüz davasında yapılabilecek savunmalar ve ileri sürülebilecek taleplere yer verilmektedir.

S.K.

Ürün İadesi veya Değiştirme Süreci

Siz sayın okuyucularımız, aşağıdaki koşullar altında her zaman iade edebilir veya değiştirme yapabilirsiniz:

Türkiye'nin İnternet kitapçısı TDK; satın aldığınız e-Kitap ve e-Makale hariç diğer tüm fiziksel basılı ürünleri kargo teslim tarihinden itibaren 5 gün içerisinde iade edebilirsiniz. İade tarihi olarak ürünün tarafımıza ulaştığı tarih değil, sizlerin ürünü iade için kargoya verdiğiniz tarih kabul edilir. e-Kitap ve e-Makale gibi sayısal ürünlerin ve açıldığında yeniden orjinali gibi paketlenemeyen bilimsel oyuncakların iadesi kabul edilmemektedir.

İade halinde ürün veya ürünlerin tahrip edilmemiş, kullanılmamış veya orijinal durumunun bozulmamış olması gerekir.

Ambalaj malzemesi eksik veya tahrip olmuş, kullanılmış ürünlerin iadesi kabul edilmemektedir.

İade edilecek ürün veya ürünler ile ilgili faturanın aslı da gönderilmelidir; aksi durumda iade kabul edilmez. İadesi yapılacak ürünlerde iade-gönderme kargo ücreti alıcıya aittir.

Değiştirme işleminde ise iade-gönderme kargo ücreti alıcıya, tekrar gönderme ücreti İnternet kitapçısı TDK'ya aittir.

İade edilen ürün, kargo'da bozulmayacak şekilde yeniden paketlenmelidir; ambalajında bozulma veya ürünün tekrar satılmasını engelleyecek durumlarda iade işlemi uygulanmaz.Ürün iadesi süreci belirtilen koşullar altında başarılı olmuş ise iade bedeli 3 işgünü içerisinde tahsilat yönteminin benzeriyle geri ödenir.

İade etme sürecinde önemli unsurlar:

1) İade etmeyi düşündüğünüz ürünü, aslına benzer şekilde ambalajlayınız.

2) Satın alma sürecinde size verilen fatura ile birlikte geri gönderiniz. İade sürecinde gönderme kargo ücreti alıcıya aittir.

3) İade edilen ürünlerle ilgili geri ödeme üç (3) işgünü içerisinde yapılır; farklı bankalardan dolayı (EFT süresi) bu süre biriki gün uzayabilir.

Değiştirme sürecinde önemli unsurlar:

1) Değiştirmeyi düşündüğünüz ürünü, aslına benzer şekilde ambalajlayınız.

2) Aldığınız ürünü hangi ürünle değiştireceksiniz, o ürünü de normal satıl alma prosedürü ile alınız ve ödeme şeklini "havale" olarak seçiniz. Aldığınız ürünü değiştirmek için gönderirken yeni ürünün sipariş kodunu da yazınız.

3) Değiştirilecek ürünü, yeni ürün bilgisini ve ilk satın alma faturasını birlikte gönderiniz. Değiştirilecek ürünün TDK'ya gönderilmesi kargo ücreti okuyucuya, yeni ürünün okuyucuya gönderilmesi kargo ücreti TDK'ya aittir.

4) Değiştirme sürecinde oluşacak fark okuyucuya yapılacaksa hesabına iade edilir. Oluşan fark TDK içinse okuyucu farkı ödeme şekillerinden birisi ile gerçekleştirir.