Bu kitapçık genç araştırmacılara ve öğrencilere yönelik olarak derlenmiş; araştırma yapma, rapor yazma ve araştırmayı sunma rehberi olarak tasarlanmıştır. Sorular ve cevaplarla anlatımların açık, kısa ve kolay anlaşılır olması esas alınmıştır. Konuların teorik kısmı ya da geniş anlatımı başka kaynak kitaplara bırakılmıştır. İsimlerine kaynakçada yer veremediklerimiz dâhil fikirlerinden yararlandığımız, alıntılar yaptığımız ya da esinlendiğimiz tüm araştırmacılara candan müteşekkiriz. Örnek çözümlerde gerçek veriler kullanılmış ise kaynağı belirtilmiştir, kaynak belirtilmemiş ise veriler hipotetik demektir. Bu kitapçık, öğrenmek ve araştırmak isteyenlere bilgi odasının basit bir maymuncuğu gibidir.
Odaya girdikten sonraki uzun süreç gençlere kalmıştır. Temel kavramlar, bilimsel araştırmanın çerçevesi, olanakları, sınırlılıkları, özellikle sosyal bilimlerde gerçeklere ulaşma, bunları yazı ve sözle ifade etme araştırma odamızın envanteridir. Böyle demekle araştırmaları planlama, bilgi kaynaklarından haberdar olma, örneklemeye baş vurma, uygun verileri toplayıp analiz etme, tablo ve grafikler düzenleme, sınıf ortamında veya jüri önünde araştırmayı sunma ve savunma, bilim kongresinde araştırmayı anlatma ya da dergi makalesi hâline getirme, tüm bu aşamalarda bilimsel etik kurallar içerisinde kalmayı ifade etmek istiyoruz. Bunu küçük sorular ve bunlara verdiğimiz basit yanıtlarla sağlamayı amaçladık. Konularımızı ve örneklerimizi, daha çok sosyal bilim dalları çerçevesinde kalarak ele almaya çalıştık. Fizik ya da kimya değil de insani ve toplumsal sorunların eskiye göre daha büyük boyut kazanması bu sonucu doğurdu. Yoksulluk, işsizlik, enflasyon, eğitimsizlik, verimsizlik, beslenememe, gelir dağılımında adaletsizlikler, adil yönetim, israf, temel insan hakları, barış, göçmenler, sığınmacılar, mutsuzluk, çevre sorunları vb. konular araştırmacıların daha çok dikkatini çekmeye başladı ve bu tür araştırmalar aranır hâle geldi. Bunların tümü “Ne araştıracağız?” diye soran gençlere hazır araştırma konuları. Yeni teknolojiler ve küreselleşme olgusu işin boyutlarını genişletti. İnternet literatürü ve sanal veri üretimi ve paylaşımı birçok kolaylık sağladı ancak karmaşıklığı ve bilgi kirliliğini de artırdı.
Bugün Türkiyemizde 200’den fazla üniversite, 8 milyon kadar üniversite öğrencisi olup yılda tamamlanan akademik tez sayısı 75 bin kadardır (2019 yılı verisi). Yine ülkemizde 185 TV kanalı ve 10 bin internet haber sitesi bulunmaktadır. Bilgisayar ve akıllı telefonun yaygınlığını da hatırlamakta yarar var. Bu devasa sistemi, eğitimli insan kaynağı ile, bilimsel araştırmalarla ve doğru bilgi ile takviye etmenin ve desteklemenin önemini kitabımızda vurgulamaya çalışıyoruz.

(M.E.)